Czym jest wycena przedsiębiorstwa?

Każdy właściciel firmy powinien dążyć do tego, by zwiększać  wartość własnego przedsiębiorstwa na rynku. Choć oczywiste jest, że w oczach przedsiębiorcy znaczenie jego działalności jest bardzo duże, to często konieczne jest przeprowadzenie rzetelnej wyceny, którą można przedstawić w jednostce monetarnej.

Po co firmie wycena?

Przeprowadzenie rzetelnej wyceny wcale nie jest proste. Pod uwagę należy wziąć nie tylko bardzo wiele czynników, o których właściciel może nie mieć nawet pojęcia. Konieczne jest dobranie odpowiedniej metody w zależności od celu przeprowadzanego procesu. Dlatego często mówi się tu o sztuce, a nie kalkulacjach naukowych. Nie ma nic dziwnego w tym, że każdy zainteresowany wyceni przedsiębiorstwo nieco inaczej. Przedstawienie wartości firmy w postaci jednej kwoty, która będzie reprezentować jej znaczenie na rynku, ma wiele zastosowań. Podstawowym jest chęć sprzedaży lub kupna przedsiębiorstwa. Wycenę przeprowadza się także na potrzeby takie jak:

  • połączenia lub podziału podmiotów,
  • podziału majątku małżonków – właścicieli firmy,
  • likwidacji przedsiębiorstwa,
  • podjęcia odpowiednich decyzji strategicznych,
  • pozyskania kapitału lub finansowania.

Zastosowań jest o wiele więcej. Jak zostało już wspomniane, wybór odpowiedniej metody wyceny zależy w dużej mierze właśnie od potrzeby jej przeprowadzenia. Przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań, niezwykle ważne jest rzetelne poznanie ich przeznaczenia.

Metody wyceny przedsiębiorstwa

W zależności od celu wyceny wybiera się jedną z kilkunastu metod, któreumożliwi wycenę przedsiębiorstwa. Podstawowe podejścia stosowane w procesie wyceny można podzielić na:

Istnieją także metody mieszane i niekonwencjonalne, korzysta się z nich jednak rzadko i w większości przeprowadzana w ten sposób jest wycena spółki dużej i nietypowej, na specjalne żądanie. Każda z przedstawionych powyżej grup składa się z kilku technik. Trzeba być świadomym, że istnieje o wiele więcej czynników, które należy wziąć pod uwagę – zarówno zależnych od obecnej sytuacji rynkowej, jak i stanu samego przedsiębiorstwa. Do najważniejszych elementów wpływających na wycenę można zaliczyć takie okoliczności jak:

  • konkurencja panująca na rynku,
  • stopa inflacji,
  • ogólna sytuacja gospodarcza kraju i świata.

Czynniki uwzględniające stan firmy to:

  • sytuacja majątkowa firmy,
  • pozycja marketingowa na rynku,
  • możliwość prognozowania rozwoju firmy,
  • faza życia przedsiębiorstwa.

Ciężko jest chociażby wycenić młodą spółkę za pomocą metody księgowej czy likwidacyjnej, należącej do podejścia majątkowego, gdyż takie podmioty posiadają zbyt krótką historię księgową i nie uwzględniają możliwości rozwoju firmy. Stosunek kredytów do przychodów często także bywa wyolbrzymiony.

Podejście majątkowe

W uproszczeniu podejście majątkowe do wyceny firmy można rozumieć jako próbę zsumowania wartości wszystkich aktywów (majątku firmy) i pomniejszenie ich o wszystkie zobowiązania obce. Do aktywów należą m.in. środki trwałe, towary, materiały, inwestycje, posiadane papiery wartościowe i środki pieniężne. Wyliczenie wartości inwestycji czy nieukończonych jeszcze produktów może sprawić kłopot. W tym podejściu szczególną wagę przywiązuje się do zapisów z ksiąg rachunkowych i zakłada się, że wszystkie zawarte w nich informacje są prawdziwe i prawidłowe. Do najczęściej stosowanych metod z podejścia majątkowego należą:

  • wycena księgowa,
  • skorygowana wycena księgowa,
  • wycena likwidacyjna,
  • wycena odtworzeniowa.

Wycena likwidacyjna przeprowadzana jest najczęściej przed zamknięciem przedsiębiorstwa. Poza uwzględnieniem wszystkich aktywów i zobowiązań pod uwagę bierze się wszystkie koszty hipotetycznej likwidacji firmy. Metoda odtworzeniowa jest swoistym przeciwieństwem likwidacyjnej i uwzględnia wydatki poniesione na założenie nowego podmiotu i jego ustabilizowanie na rynku.

Podejście dochodowe

Podejście dochodowe uwzględnia tylko przewidywane wyniki finansowe przedsiębiorstwa. Następuje próba oszacowania przyszłych dochodów na dzień przeprowadzenia wyceny. W przypadku stabilnych i dojrzałych przedsiębiorstw, tych metod używa się najczęściej, gdyż dają najlepsze wyniki pod względem zbliżenia do faktycznej wartości przedsiębiorstwa. Głównymi metodami tego podejścia są:

  • metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych,
  • metoda zdyskontowanych zysków,
  • metoda zdyskontowanych dywidend.

Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych, nazywana w skrócie DCF, polega na próbie oszacowania przyszłych przepływów – zarówno właściciela przedsiębiorstwa, jak i wierzycieli. Wartość pieniądza nie jest stała w czasie. W metodzie DCF należy zastosować odpowiednią stopę dyskontową, dzięki której nastąpi sprowadzenie wartości przyszłego dochodu do obecnych warunków panujących na rynku.

Podejście porównawcze

Wycena przedsiębiorstwa metodą mnożników rynkowych należy do podejścia porównawczego. Taka wycena przedsiębiorstwa uznawana jest za najprostszą do przeprowadzenia, choć posiada wiele niedoskonałości. Głównym zadaniem jest odnalezienie na rynku firm tej samej branży w podobnym cyklu życia i zbliżonych cechach. Do takiej analizy można wykorzystać jedynie wartości przedsiębiorstw, które upubliczniają swoje wyniki. W kolejnym kroku należy przeprowadzić korektę związaną z różnicami między firmą badaną a tymi, które zostały wykorzystane do wyceny. Każde nietypowe zdarzenie w historii działalności również wymaga wprowadzenia niezbędnych poprawek, by wyliczona wartość była jak najbardziej zgodna z rzeczywistością.

Przedstawione tu metody wycen firm są tylko jednymi z wielu, które są wykorzystywane do szacowania ich wartości. Przeprowadzenie tego procesu nie jest proste i często bywa długotrwałe. Choć efektem jest pojedyncza liczba, to wykonanie takiej wyceny wymaga od analityka bardzo dużej wiedzy i zaangażowania, by była jak najbardziej zgodna z prawdą. Bardzo istotnym i niestety często niedocenianym elementem wyceny jest odpowiednia interpretacja oszacowanej wartości przedsiębiorstwa.

Menu