Jaką metodę wyceny przedsiębiorstwa wybrać?

Przedsiębiorstwo można wycenić na wiele sposobów. Wybór odpowiednich metod jest niezwykle istotny, by cały proces został przeprowadzony poprawnie, a uzyskany rezultat był jak najbardziej wiarygodny i możliwy do wykorzystania przy podejmowaniu kluczowych decyzji związanych z przyszłością firmy.

Wycena szyta na miarę

Istnieje wiele różnych metod, które są używane najczęściej. Nierzadko, stosuje się metody mieszane, lub kilka metod jednocześnie aby uzyskać jak najbardziej reprezentatywny wynik wyceny. Dobór metody lub metod, jest w całym procesie wyceny jednym z najważniejszych, a często także najbardziej czasochłonnym i trudnym zadaniem. Pod uwagę należy wziąć wiele czynników – związanych zarówno z samym przedsiębiorstwem, jak i jego otoczeniem. Zanim zostanie rozpoczęta wycena firmy, należy dokładnie przeanalizować między innymi:

  • cel przeprowadzenia wyceny,
  • profil działalności firmy,
  • sytuację ekonomiczną firmy,
  • historię firmy,
  • rynek na którym działa firma a także jej konkurencję,
  • sytuację makroekonomiczną.

Dopiero po zapoznaniu się z wyżej przedstawionymi informacjami można dokonać doboru odpowiedniej metody lub metod i rozpocząć proces szacowania wartości przedsiębiorstwa.

Najważniejszy jest cel

Każde przedsiębiorstwo może znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej. W takim przypadku można wykonać wycenę księgową lub skorygowaną wycenę księgową. Przesłankami do przeprowadzenia wyceny tego typu są także transakcje kupna i sprzedaży firmy, jej podziału między współwłaścicieli czy przejęcie lub fuzja z innym podmiotem. Przed zamknięciem działalności najbardziej właściwą wydaje się być wycena likwidacyjna, która uwzględni wszystkie koszty z tym związane. Z kolei przy otwieraniu nowej firmy dobrze jest użyć metody odtworzeniowej. Wszystkie wyżej wymienione metody należą do tzw. podejścia majątkowego. Czasem może być jednak przydatne przeprowadzenie wyceny w oparciu o metody grupy dochodowych. Te najczęściej przeprowadza się przy konieczności podjęcia decyzji zarządczej, przekształcenia własnościowego czy w przypadku przedsiębiorstw wielozakładowych. W pewnych przypadkach wystarczające może być użycie metody mnożnikowej, która porównuje badaną firmę z podobnymi, istniejącymi na rynku. Wybór sposobu zależy od funkcji, którą wycena ma spełniać. Można je podzielić np. na:

  • funkcję doradczą,
  • funkcję informacyjną,
  • funkcję argumentacyjną,
  • funkcję mediacyjną,
  • funkcję zabezpieczającą.

Kilka słów o firmie

Profil działalności firmy jest kolejną, kluczową cechą, którą należy wziąć pod uwagę przy wyborze metody wyceny. Przykładowo oszacowanie wartości firm, które nie posiadają majątku trwałego przy wykorzystaniu metod majątkowych byłoby więc nieprawidłowe. Warto wówczas wykorzystać podejście dochodowe, opierające się na wynikach przedsiębiorstwa Z kolei firma, która działa na rynku konkurencyjnym z dużą ilością firm prowadzących porównywalną działalność może wykorzystać do wyceny metodę mnożnikową. Im więcej jest na rynku firm o podobnym profilu, cyklu życia i modelu biznesowym – tym łatwiej jest znaleźć przedsiębiorstwa, z którymi można dokonać rzetelnego porównania. Nie bez znaczenia jest także pozycja rynkowa i wielkość udziału firmy w rynku. Inaczej należy przeprowadzić wycenę małej, rodzinnej działalności, a inaczej będzie wyglądała wycena spółki akcyjnej o dużym potencjale. Warto przyjrzeć się także historii przedsiębiorstwa. W przypadku nowych podmiotów trzeba zastosować wycenę uwzględniającą możliwości i potencjał rozwoju. W szczególności niezwykle trudno wycenić lub czasami nie jest to możliwe, firmy mające charakter startupu. Standardowe metody mogą nie dać odpowiedniego rezultatu, gdyż takie firmy często nie zgromadziły jeszcze pokaźnego majątku, a ich dochody są znacznie pomniejszone o zobowiązania kredytowe zaciągnięte właśnie na start. Widać więc, że uwzględnienie etapu życia przedsiębiorstwa jest niezwykle ważne w tym procesie.

W Polsce i na świecie

Istnieje też grupa czynników niezależnych od firmy, które sprawiają, że finalna wycena przedsiębiorstwa musi je uwaględniać. Należą do nich:

  • konkurencja na rynku,
  • sytuacja gospodarcza w kraju i na świecie,
  • faza cyklu koniunkturalnego,
  • stopa inflacji,
  • regulacje prawne,
  • zdarzenia polityczne.

Bardzo łatwo zaobserwować wahania w wartościach spółek giełdowych, które nie zawsze zależą od samej firmy. Podobnie zachowują się przedsiębiorstwa, których informacje finansowe nie są jawne. Rzetelne przeanalizowanie tych czynników ułatwi oszacowanie przyczyn ewentualnej utraty lub wzrostu wartości w przeszłości czy niedalekiej przyszłości. Wycena dochodowa może być odpowiednia przy stabilnej sytuacji gospodarczej, jednak będzie błędna przy chwiejnej gospodarce. Przykładowo, wystarczy wejście w życie jednego istotnego przepisu, by wartość dochodu lub majątku firmy uległ diametralnemu spadkowi. W takich sytuacjach pomocne mogą być metody niekonwencjonalne, które wymagają zastosowania dodatkowego miernika wartości i korekty standardowych metod.

Wielu analityków sugeruje stosowanie metody mieszanej, w której wartość wyliczana jest za pomocą wielu różnych, przedstawionych powyżej technik, a następnie ustalany jest procentowy wkład każdej z nich do finalnej wartości wyceny firmy. Takie rozwiązanie często bywa najbezpieczniejsze i najbardziej zbliżone do rzeczywistych notowań przedsiębiorstwa.

 

Menu