Wyceny firmy metodą likwidacyjną

Wyceny firmy metodą likwidacyjną, nazywaną inaczej metodą upłynnienia, wykorzystywana jest przez przedsiębiorstwa znajdujące się w specyficznym położeniu, dalekim od normalnej działalności operacyjnej. Chodzi tutaj np. o firmy zagrożone upadłością bądź będące w procesie likwidacji a także chcące upłynnić zbędne dla funkcjonowania składniki majątku. W przypadku gdy przedsiębiorstwo nie jest w stanie kontynuować swojej działalności to wartość likwidacyjna jest uznawana za minimalną wartością przedsiębiorstwa.

Wyceny firmy – Podejście likwidacyjne

Zgodnie z tym podejściem przedsiębiorstwo jest warte tyle, ile można uzyskać ze sprzedaży jego poszczególnych składników majątku, w tym także jego  należności i korygując o wartość zobowiązań. Podczas kalkulacji wpływów ze sprzedaży takiego przedsiębiorstwa należy uwzględnić również koszty poniesione w związku z likwidacją, np. demontażu, rozbiórki, rewitalizacji. W ten sposób wyznacza się wartość likwidacyjną. W metodzie likwidacyjnej należy także uwzględnić takie elementy działalności przedsiębiorstwa, które nie zostały wycenione i ujęte jako składniki aktywów. Są to m.in. znak firmowy, marka, koncesje, unikatowe zezwolenia, , gdyż ich wartość rynkowa może być bardzo duża. Metoda likwidacyjna jest zbliżona do metody skorygowanych aktywów netto (SAN), jednak odnosi się do przypadków, w których poszczególne składniki majątku mogą ulec oddzielnej sprzedaży. Przesądza to o tym, że działalność firmy nie może być kontynuowana. Ogólny schemat wyceny jest podobny, jednak wartość firmy ulega zawsze pomniejszeniu o dyskonto z tytułu upłynnienia aktywów oraz często niemałe koszty likwidacyjne. W praktyce wyróżnia się dwa rodzaje metody likwidacyjnej:

  • metodę wartości likwidacyjnej netto;
  • metodę wartości likwidacyjnej brutto.

W pierwszym przypadku uwzględnione zostają koszty sprzedaży aktywów przedsiębiorstwa, w drugim zaś koszty te zostają pominięte, a uwzględniane są jedynie przychody ze sprzedaży poszczególnych składników majątku.

Wyceny firmy – Wartość likwidacyjna

Wartość likwidacyjną można wyznaczyć w sposób uproszczony lub szczegółowy

Szczegółowe oszacowanie wartości wymaga większego zaangażowania środków finansowych i pochłania znacznie więcej czasu, gdyż wycenie podlega każdy składnik majątku z osobna. Uwzględnia się wówczas różnego rodzaju cenniki, ogłoszenia kupna i sprzedaży oraz inne źródła dające możliwość  porównania  do wycenianych aktywów. Należy w każdym przypadku pamiętać o stopniu ich zużycia, zarówno ekonomicznego, moralnego jak i fizycznego. W przypadku nieruchomości warto posłużyć się pomocą rzeczoznawcy, który sporządzi odpowiedni dokument wyceny – tzw. operat szacunkowy. Jeśli proces likwidacji jest mocno rozciągnięty w czasie, należy wówczas podczas kalkulacji wartości uwzględnić proces dyskontowania. Do katalogu kosztów likwidacji obejmuje ponadto opłaty sądowe i notarialne, kary umowne wynikające z zerwania umów z innymi firmami. A także koszty związane ze zwolnieniem pracowników, np. wypłaty ekwiwalentów lub odpraw, wynagrodzenia zewnętrznych audytorów lub syndyka). Należą do nich także podatki i inne daniny publiczne związane z likwidacją masy majątkowej. Ważnym elementem podczas wyceny majątku jest uwzględnienie jedynie tych aktywów, które mają szansę przynieść dochód potencjalnemu nabywcy. Co więcej, likwidacja może odbywać się w ramach dwóch rodzajów sytuacji, w której znajduje się przedsiębiorstwo:

  • sytuacji przymusowej;
  • sytuacji nieprzymusowej.

O sytuacji przymusowej, mówimy wówczas gdy sprzedaż aktywów likwidowanego przedsiębiorstwa następuję w bardzo krótkim czasie. Może to rzutować na niskie wpływy ze sprzedaży. Sytuacja nieprzymusowa nie ma znamion pilnej konieczności sprzedaży co oznacza wydłużony czas likwidacji. A tym samym możliwość uzyskania wyższych wpływów z upłynniania składników majątku.

Model Wilcoxa-Gamblera

Wartość likwidacyjna ustalana w sposób uproszczony operuje na modelu Wilcoxa-Gamblera, którego formuła jest następująca:

gotówka

+ papiery wartościowe łatwo zbywalne

+ 70% wartości księgowej zapasów, należności i zaliczek

+ 50% wartości księgowej innych aktywów

– zobowiązania krótkoterminowe .

= wartość likwidacyjna przedsiębiorstwa

Jeśli wyliczona wartość będzie ujemna to oznacza to, że zobowiązania przedsiębiorstwa mogłyby nie być w całości spłacone. Pomimo iż formuła Wilcoxa jest niezwykle prosta i przydatna to jej największą wadą jest pominięcia salda wydatków i wpływów firmy w okresie trwania likwidacji, a także kosztów poniesionych z tytułu samej likwidacji. Niezależnie jednak od przyjętej metody przyjmuje się, że wartość likwidacyjna aktywów jest istotnie niższa od ich wartości rynkowej. Warto pamiętać, że wycena likwidacyjna służy nie tylko do wyceny przedsiębiorstwa faktycznie likwidowanego. Niekiedy wykorzystuje się ją do określenia dolnej granicy przedziału wyceny podczas negocjacji ceny przedsiębiorstwa, które nadal funkcjonuje.

Wady i zalety metody likwidacyjnej

Do największych zalet wyceny firmy metodą likwidacyjną należą przede wszystkim:

  • prostota i szybkość wykonana;
  • silne powiązanie wyceny z uwarunkowaniami rynkowymi.

Metoda likwidacyjna, jak wszystkie inne, posiada również swoje wady. Do najistotniejszych z nich należą:

  • możliwość zastosowania jedynie w przypadku likwidacji, upadłości bądź restrukturyzacji firmy;
  • możliwość manipulacji podczas wyceny wartości poszczególnych aktywów;
  • brak uwzględnienia elementów niematerialnych przedsiębiorstwa;
  • trudność w wycenie środków trwałych posiadających specjalny status, np. budynków zabytkowych;
  • brak rynku zbytu na niektóre składniki zapasów, np. półprodukty, elementy parku maszynowego i urządzeń.

KRZYSZTOF ANDRZEJ ZAWADZKI

Absolwent Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Studiów Podyplomowych w SGH w Warszawie oraz absolwent Studiów Doktoranckich z dziedziny Nauk Ekonomicznych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Biegły rewident. Menadżer z wieloletnim doświadczeniem w dziedzinie finansów i rachunkowości.

Menu